دپارتمان سیستم‌های مدیریتی و بهره‌وری

مستند-سازی-سیستم-مدیریت-کیفیت

یکی از بحثهای مهم در زمینه تولید و خدمات سیستم‌های مدیریتی و بهره‌وری می‌باشد. گرچه سابقه آن به ابتدای تاریخ نیز می‌رسد اما مفهوم نوین کیفیت محصول قرن ۲۱ است. بر طبق این مفهوم :مدیریت کیفیت و بهره‌وری یعنی نظارت بر فرآیند ساخت و تولید محصول/خدمت برای ایجاد اطمینان از مطابقت محصول/خدمت با آنچه مورد نظر طراح یا مشتری بوده است. این نظارت از مرحله دریافت و سفارش مواد اولیه تا خدمات پس از فروش را شامل می‌شود.بدین ترتیب طیف وسیعی از فعالیت‌ها را شامل می‌گردد. دپارتمان سیستم‌های مدریتی و بهره‌وری شرکت تسکو به عنوان یکی از واحد‌های مشاوره‌ای تخصصی در کشور، آماده ارائه انواع خدمات مشاوره‌ای به شرکت‌ها و سازمان‌ها در حوزه‌های زیر می‌باشد.

سیستم‌های مدیریتی

سیستم مدیریت کیفیت ISO 9001:2008

مقدمه:

ساختار سری استانداردهای ISO9000 شامل ISO9000(به تشریح اصطلاحات و تعاریفی می پردازد که در استاندارد به آن اشاره شده است) ، ISO9001(الزامات اجرایی سیستم مدیریت کیفیت که سازمان جهت برآورد مقاصد یا صدور گواهینامه مورد استفاده قرار میدهد)و ISO9004(خطوط راهنما برای عملکرد بهتر سازمان در راستای سیستم مدیریت کیفیت است) میباشد.

سیستم مدیریت کیفیت:

مجموعه ای از فرآیندها،روشها و مستندات که با بکارگیری آنها در قالب یک نظام هدفمند می توان با دریافت اطلاعات بازار،جامعه،سازمان و سایر اطلاعات مورد نیاز و تحلیل آنها،به کیفیت مورد نظر برای محصولات و خدمات و رضایت مشتریان و ذینفعان مربوطه دست یافت وآنرا مورد پایش و اندازه گیری و بهبود مستمر قرار داد.

هشت اصل اساسی در سیستم مدیریت کیفیت:

  • مشتری محوری
  • رهبری
  • مشارکت کارکنان
  • فرآیند گرایی
  • سیستم گرایی
  • بهبود مستمر
  • تصمیم گیری برپایه واقعیات
  • ارتباطات سودمند متقابل با تامین کنندگان
 هدف از پیاده سازی :

به وجود آوردن الگویی بین المللی برای پیاده سازی و استقرار سیستمهای مدیریت و تضمین کیفیت بوده و سیستمهای مدیریت کیفیت به منظور ثبات سطح کیفیت تعریف شده و بهبود کیفیت از طریق اصلاح فرآیندها ، در سازمان پیاده سازی میشود و در نهایت منجر به حمایت از تولیدکننده و مصرف کننده میشود.

دامنه کاربرد:

 این استاندارد در کلیه سازمانهای تولیدی، خدماتی و پژوهشی و آموزشی و غیره کاربرد دارد.

مزایای پیاده سازی سیستم مدیریت کیفیت:

  • تعیین اهداف واحد برای سازمان
  • رضایت مندی پرسنل ومشتری
  • صرفه جویی در هزینه وزمان
  • بهبود مستمر
  • افزایش بهره وری
  • هدفمندی سیستم مدیریت کیفیت
  • جلوگیری و پیشگیرانه عمل نمودن به جای اصلاح خطاها
  • کاهش هزینه ها ، ضایعات ، مرجوعیها و بهبود اطمینان از محصول و خدمات
  • بهبود فعالیتها و ارتقاء کارآیی سازمان از بروز عدم انطباق
  • تصمیم گیری واقعگرایانه و مبتنی بر تجزیه و تحلیل آماری داده ها
  • ایجاد چارچوبی برای بهبود مستمر هر فرآیند

دانلود استاندارد ISO 9000 مبانی و واژگان سیستم های مدیریت کیفیت 

دانلود استاندارد  ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸، الزامات سیستم مدیریت کیفیت 

دانلود استاندارد ISO 9004، مدیریت برای موفقیت پایدار- رویکرد مدیریت کیفیت

دانلود استاندارد INSO-ISO-19011، رهنمودهایی برای ممیزی سیستم های مدیریت

سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی OHSAS 18001

مقدمه:

علت اصلی پیدایش سیستم های مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی ، ایجاد راهی برای رعایت مقررات اجباری است که روز به روز سخت گیرانه تر می شوند. اولین گامی که در این زمینه، یعنی تدوین یک سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی برداشته شد  تدوین استاندارد BS 8800:1996 توسط موسسه استاندارد انگلیس بود با ارائه این استاندارد نیاز به یک استاندارد بین المللی در این زمینه بیشتر احساس گردید که منجر به ایجاد استاندارد OHSAS 18001 شده که آخرین ویرایش آن در سال ۲۰۰۷ بوده است.

سری OHSAS شامل دو بخش می باشد:

  • OHSAS 18001 الزاماتی که بر مبنای آن ممیزی انجام شده و گواهی نامه ارائه می گردد
  • OHSAS 18002 راهنمای پیاده سازی سیستم

سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی:

یک چارچوب مدون و جامع را جهت رسیدگی به وضعیت ایمنی و بهداشت کاری پرسنل ارائه می دهد که با اجرای آن، سازمان ها می توانند علاوه بر برآورده ساختن الزامات قانونی مرتبط (مانند قانون کار)، از بروز هزینه های ناشی از بیماری های شغلی و همچنین انجام شکایت های مختلف نزد مراجع قانونی، جلوگیری کنند.

هدف از پیاده سازی:

شناسایی،حذف ویا به حداقل رساندن ریسک های مرتبط با بهداشت وایمنی کارکنان و سایر طرف های ذینفع که در معرض ریسک های OH&S قرار دارند یاری می نماید.

دامنه کاربرد:

کلیه شرکتهای تولیدی و خدماتی که ارتقاء و بهبود و ایمنی وضعیت پرسنل خود را مدنظر قرار داده اند.

مزایای پیاده سازی:

  • بهبود فرهنگ ایمنی،افزایش کنترل مخاطرات
  • بهبود کارایی عملیات وکاهش حوادث اتلاف ساعات تولبد
  • بهبود ایمنی،کیفیت محیط کار روحیه کارگران وافزایش اعتبار سازمان
  • کاهش هزینه های ناشی از عدم ایمنی و بهداشت
  • افزایش بهره وری

دانلود استاندارد OSHAS 18001، الزامات سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه ای

دانلود استاندارد OSHAS 18002، سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت حرفه‌ای- راهنمایی‌هایی برای اجرای استاندارد OHSAS 18001

سیستم مدیریت محیط زیست ISO 14001:2004

مقدمه:

استاندارد خانواده ISO 14000  شامل استاندارد های بین المللی در رابطه با سیستم های زیست محیطی می باشد. این استاندارد در سال ۱۹۹۶ میلادی توسط  سازمان بین المللی استاندارد به وجود آمد و ویرایش بعدی این استاندارد در سال ۲۰۰۴ انجام شده است. استاندارد مذکور تضمین کیفیت محصول و ارائه خدمات را به لحاظ هماهنگی با الزامات زیست محیطی و حفظ آن، بیان می نمایند.

سیستم مدیریت محیط زیست:

سیستم مدیریت زیست محیطی ابزاری است که سازمان را قادر می سازد تا به آن سطحی از عملکرد زیست محیطی که مقرر می دارد ، دست یابد و آن را به طور نظام یافته کنترل نماید. این سیستم شامل ساختار سازمانی، فعالیتهای طرحریزی، تعریف مسئولیتها، تعیین روش ها و فرآیندها و  همچنین در اختیار گیری منابع لازم برای تهیه، اجرا، بازنگری وحفظ خط مشی زیست محیطی سازمان است. استاندارد ISO 14000 نیز نظیر استاندارد ISO 9001 مبتی بر چرخه بهبود PDCA (برنامه ریزی، اجرا، کنترل و اقدام) می باشد.

هدف از پیاده سازی:

ایجاد زمینه مناسبی برای سازمانها در درک مفاهیم محیط زیستی و بکارگیری روشهای متفاوت در طرحریزی،اجرا و کنترل فرآیندهای سازمان در توجه به رویکرد محیط زیستی فراهم می آورد و منجر به کاهش آلاینده های محیط زیستی میشود.

دامنه کاربرد:

در تمام سازمانها و ارگانهای مختلف برای حفظ محیط زیست ومصرف بهینه کاربرد دارد.

مزایای  پیاده سازی:
  • پیشگیری از آلودگی
  • کاهش پسماند
  • استفاده مجدد از مواد
  • کاهش ریسک فعالیت های زیست محیطی سازمان
  • کنترل هزینه ها و استفاده بهینه مواد اولیه، انرژی و منابع طبیعی
  • توجه به جنبه های زیست محیطی در ارائه خدمات، تولید و کاهش سطح ریسکهای زیست محیطی در فعالیتهای شرکت
  • کاهش اثرات ناگوار ناشی از عملکرد های صنعت بر محیط زیست
  • کنترل هزینه ها و استفاده بهینه مواد اولیه، انرژی و منابع طبیعی
  • بازیافت کنترل شده ضایعات
  • استفاده بهینه از منابع طبیعی
  • صرفه جویی در هزینه و زمان با توجه به نگرش سیستماتیک و آینده نگر
  • افزایش رضایت در محیط و ایجاد انگیزه در کارکنان
  • کسب مزیت رقابتی در مقایسه با رقبا
  • افزایش بهره وری وکاهش بارمالی
  • یگپارچه کردن سیستم های مدیریتی وبهبود روشهای مدیریت
  • کاهش هزینه های ناشی از اتلاف موادو انرژی
  • رعایت قوانین ملی ومرتبط محیط زیستی
  • حفاظت از محیط زیست و توجه به علائق جامعه در این ارتباط

دانلود استاندارد ISO 14001، سیستم مدیریت زیست محیطی، مشخصات همراه با رهنمود استفاده

دانلود استاندارد ISO 14050، مدیریت زیست محیطی- واژه‌‌نامه

دانلود استاندارد ISO 14031، مدیریت زیست محیطی- ارزیابی عملکرد زیست محیطی- راهنمایی‌ها

دانلود استاندارد ISO 14044، مدیریت زیست محیطی- ارزیابی چرخه حیات- الزامات و راهنمایی‌ها

دانلود استاندارد ISO 14040، مدیریت زیست محیطی- ارزیابی چرخه حیات اصول و چارچوب

دانلود استاندارد ISO 14020، برچسب‌ها و اظهاریه‌های زیست‌محیطی- اصول کلی

سیستم تایید صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون ISO/IEC 17025:2005

مقدمه:

سازمان بین المللی استاندارد (ISO)، در ادامه تجربیات وسیع استقرار استاندارد های ISO/IEC GUIDE25 و استاندارد اروپایی EN 45001، در سال های اخیر استانداردجهانی ISO/IEC 17025 را تهیه و جایگزین استاندارد های قبلی نمود. که آخرین ویرایش آن در سال ۲۰۰۵ بوده است.

سیستم تایید صلاحیت آزمایشگاه های آزمون و کالیبراسیون:

این استاندارد دربرگیرنده انواع آزمون و کالیبراسیونی است که با استفاده از روشهای استاندارد، روشهای استاندارد نشده و روشهای ابداع شده در خود آزمایشگاه انجام میگیرد.

هدف از پیاده سازی:

الزامات خاص برای کیفیت و احراز صلاحیت آزمایشگاههای آزمون و کالیبراسیون و نیز نمونه برداری

دامنه کاربرد:

  • این استاندارد در مورد کلیه سازمانهای انجام دهنده آزمون و یا کالیبراسیون و درباره کلیه آزمایشگاه ها صرف نظر از تعداد کارکنان یا گستره حوزه فعالیتهای آزمون ویا کالیبراسیون کاربرد دارد.
  • این استاندارد در کلیه آزمایشگاه های تامین کنندگان، آزمایشگاه های مشتریان و همچنین مراجع تست و آزمون بی طرف و مستقل (شخص ثالث)قابل اجرااست.
مزایای پیاده سازی:
  • استاندارد سازی روش های اجرایی و مدیریتی آزمایشگاه ها
  • تسهبل همکاری میان آزمایشگاه ها و سایر سازمان ها
  • تسهیل در پذیرش نتایج آزمون و کالیبراسیون و قابلیت اعتماد از سوی مشتریان
  • کسب اطمینان از کالیبره شدن تجهیزات
  • پذیرش آزمایشگاه دارای گواهی نامه بعنوان یک آزمایشگاه مرجع از طرف موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران(ISIRI)

دانلود استاندارد ISO/IEC 17025، الزامات عمومی برای احراز صلاحیت آزمایشگاه‌های آزمون و کالیبراسیون

دانلود استاندارد ۱۷۰۲۰ ISO/IEC، ارزیابی انطباق- الزامات برای کارکرد انواع مختلف نهادهای انجام دهنده بازرسی

دانلود استاندارد ۴۷۲۳، واژه‌نامه اندازه‌شناسی مفاهیم پایه و عمومی و اصطلاحات مربوط

دانلود استاندارد ۱-۷۴۴۲، درستی (صحت و دقت) روش‌ها و نتایج اندازه‌گیری- قسمت اول: اصول کلی و تعاریف

دانلود استاندارد ۲-۷۴۴۲، درستی (صحت و دقت) روش‌ها و نتایج اندازه‌گیری- قسمت دوم: روش پایه برای تعیین تکرارپذیری و تجدیدپذیری روش اندازه‌گیری استاندارد

دانلود استاندارد ۳-۷۴۴۲، درستی (صحت و دقت) روش‌ها و نتایج اندازه‌گیری- قسمت چهارم: روش‌های اساسی برای تعیین صحت یک روش استاندارد اندازه‌گیری

دانلود استاندارد۴-۷۴۴۲، درستی (صحت و دقت) روش‌ها و نتایج اندازه‌گیری- قسمت چهارم: روش‌های اساسی برای تعیین صحت یک روش استاندارد اندازه‌گیری

سیستم مدیریت ایمنی در زنجیره تأمین مواد غذایی ISO 22000:2005

مقدمه:

ایمنی مواد غذایی به وجود خطرات ناشی از مواد غذایی در زمان دریافت توسط مصرف  کننده مربوط است. از آنجایی که بروز خطرات ایمنی مواد غذایی می تواند در هر مرحله ای از  زنجیره مواد غذایی اتفاق بیفتد به کارگیری کنترل کافی در سراسر زنجیره مواد غذایی ضروری می باشد. بنابراین ایمنی مواد غذایی با تلاشهای مشترک کلیه طرفهای ذینفع در زنجیره مواد غذایی تضمین می شود. ISO 22000 به وسیله کارشناسان صنعت غذا به نمایندگی سازمان های بین المللی متخصصان و همکاری نزدیک کمیته CODEX (حاصل همکاری سازمان غذا وکشاورزی سازمان مللFAO و سازمان بهداشت جهانی WHO ) تهیه شده است که آخرین ویرایش آن در سال ۲۰۰۵ بوده است.

سیستم مدیریت ایمنی در زنجیره تأمین مواد غذایی:

ابزاری برای مدیریت ریسک است که به صورت خاص در صنعت غذا برای اطمینان ایمنی غذا طراحی شده است.

هدف از پیاده سازی:

کنترل وکاهش تمام عوامل خطر زای شناسایی شده به محدوده قابل قبول،باعث تحویل محصولی سالم به مصرف کننده نهایی ویا مرحله بعدی از زنجیره تولید می گردد. تهیه شواهد کافی به منظور اثبات قابلیت کنترل عوامل خطر زا در مواد غذایی براساس الزامات قانونی وهمچنین الزامات مشتری ازجمله مواردی است که سازمان های دخیل در زنجیره تولید، به آن نیازمندند.

دامنه کاربرد:

سازمانهای درون زنجیره ای مواد غذایی، دامنه ای از تولیدکنندگان خوراک دام  و تولیدکنندگان اولیه تا تولیدکنندگان موادغذایی، حمل و نقل کنندگان، انبارداران مواد غذایی و پیمانکاران فرعی برای خرده فروشی و ارائه خدمات مواد غذایی همراه با سازمانهای وابسته نظیر تولیدکنندگان تجهیزات، مواد بسته بندی، مواد پاک کننده، افزودنی ها و مواد تشکیل دهنده را در بر میگیرد. ارائه دهندگان خدمات نیز مشمول این دامنه می گردند.

مزایای پیاده سازی:
  • امکان پذیری و تجزیه و تحلیل خطر
  • ایجاد برنامه های پیش نیازی عملیاتی
  • مدیریت سیستم
  • به روز در آوری اطلاعات و مستندات اولیه مشخص کننده PRP، و طرح HACCP
  • طرح ریزی تصدیق
  • ردیابی و کنترل عدم انطباق
  • ارتباط متقابل کلیه دست اندر کاران زنجیره تولید مواد غذایی
  • کنترل فرآیند

سیستم مدیریت ایمنی، بهداشت و محیط زیست HSE-MS

مقدمه:

امروزه با توجه به ضرورت افزایش قابلیت یک سازمان در مواقع اضطراری و اجرای برنامه هایی جهت کاهش خطرات شغلی و زیست محیطی به ویژه در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ، مقوله HSE مورد توجه ویژه ای قرار گرفته است. ازسال ۱۳۸۱وزارت نفت در ایران اقدام به تدوین کتابچه راهنمای استقرار HSE-MSوابلاغ جهت اجرا به کلیه سازمانهای تابعه نمود.

HSE-MS:

در همسویی با استقرار سیستم های مدیریت یکپارچه در زمینه بهداشت شغلی،ایمنی ومحیط زیست،از دهه های قبل، برخی شرکت های بین المللی به ویژه در حضور صنایع نفت، اقدام به تدوین استاندارد های راهنما نمودند.استاندارد های مذکور که عمدتا با مخفف HSE-MSمعرفی شده اند، چارچوب معینی را برای یک سیستم مدیریت یکپارچه مهیا می نمایند ودارای وجوه تمایزی با استاندارد های ISO 14001 وOHSAS 18001 هستند.

هدف از پیاده سازی:

الگویی برای شرکت های تولیدی یا پیمانکاری که در جستجوی کسب اطمینان از وضعیت خود در زمینه مدیریت ایمنی، بهداشت شغلی و محیط زیست می باشند و همچنین منجر به ایجاد سیستم یکپارچه میشود.

دامنه کاربرد:

الگوهای ارائه شده HSE-MSقابل تسری به سایر صنایع صنوف بوده وحسب مورد با الگوهای مدیریتی مانند Security قابل تلفیق است.

راهنما استقرار HSE-MSمنتشر شده توسط وزارت نفت در کلیه صنایع وسازمان های تابعه آن وزارت، اعم از شرکت نفت ایران،شرکت سهامی پتروشیمی، شرکت ملی گاز ایران وشرکت پالایش وپخش فرآورده های نفتی ایران قابل پیاده سازی است.

مزایای پیاده سازی:
  • کاهش حوادث
  • کاهش هزینه ها (جریمه ها و حوادث)
  • مدیریت و ارزیابی دقیقتر بر عملکرد HSE پیمانکاران

سیستم یکچارچه مدیریت IMS

Content for item 20

مدیریت فرآیند شکایات مشتری ISO 10002:2004

استانداردی بین المللی برای مدیریت و برنامه ریزی در جهت رسیدگی به شکایات مشتریان است و ISO/TS 10004 استانداردی بین المللی برای مدیریت در جهت سنجش رضایتمندی مشتریان می باشد.

مشتری گرایی

“مشتری گرایی”به عنوان یکی از هشت اصل مدیریت کیفیت در سری استاندارد های ISO 9001 مورد توجه اکید قرار میگیرد و با الزامات گسترده ای نیز در یک سیستم مدیریت کیفیت مبتنی بر ISO9001 متبلور میشود . راهنمای سیستم پایش واندازه گیری رضایت مندی مشتریان بر اساس ISO/TS 10004 و راهنمای نحوه برخور با شکایات مشتریان برمبنای استاندارد ISO 10002 به سازمان کمک می کند تا الزامات ISO 9001 در این زمینه به نحو مناسبی پاسخگو باشد.

ISO 10002  و ISO/TS 10004 برای استفاده مجموعه ها صرف نظر از نوع فعالیت ، وسعت و نوع محصول آنهاست و اغلب قواعد آن در جهت بالا رفتن رضایت مشتری ها از مجموعه می باشد.

ISO 10002  و ISO/TS 10004 مفاد قراردادها ، پیمانها و قوانین مدون مجموعه ها را تغییر نمی دهد و صرفا آنها را در مسیر شخصی در جهت رضایت مشتریان حرکت می دهد.

سیستم دستیابی به منافع مالی و اقتصادی ISO 10014

رهبری وب دردنیای امروز نه تنها یک ضرورت بلکه به امری غیرقابل اجتناب تبدیل شده است و سازمانها میبایست باحرکت به سمت سیستم های یکپارچه ، نظام مندونتیجه گرا، موفقیت اجرایی ومالی فعالیتهای سازمان راتضمین نمایند.

یکپارچگی

مفهومی که برای یکپارچگی (Integration)درطول سالیان گذشته به عنوان تلفیق سیستم های ISO9000,ISO14000و ISO18000 درصنعت به آن اشاره میشد باانتشاراستاندارد ISO 10014وارد فازجدیدی شده است. دراستانداردISO 10014 یکپارچگی(Integration)  تبدیل به مفهومی با دو بعد شده است یک بعدآن کیفیت و بعد دیگرآن سود(هزینه) سازمان میباشد.

به دلیل اینکه استاندارد جدید ISO 10014 رهنمودهای لازم جهت دستیابی به منافع مالی و اقتصادی را از طریق سیستم‌های مدیریت‌کیفیت ISO 9001:2008 ارایه می‌دهد می‌تواند منبع بسیار مفیدی برای مطالعه مدیران ارشد و حرفه‌ای‌های کیفیت و متقاعد شدن آنها باشد .

استانداردبین المللی ISO 10014 سعی میکند تا با ارائه چک لیست های استاندارد، میزان تحقق هریک ازاصول هشتگانه مدیریت کیفیت رابه مدیریت ارشدسازمان نشان دهد.

پذیرش اصول مدیریت کیفیت یک تصمیم راهبردی مدیریت ارشد است. پذیرش این اصول ارتباط بین مدیریت اثربخش وتحقق منافع مالی واقتصادی راتصریح میکند.

همچنین جاری سازی روش ها وابزارهای مناسب ، توسعه یک رویکردسیستمی پایداربرای جهت یابی اهداف مالی واقتصادی راممکن میسازد. منفعت اقتصادی معمولا ازطریق مدیریت اثربخش منابع واستقرارفرآیندهای قابل کاربرد برای بهبودارزش و سلامت کلی سازمان بدست می آید. منفعت مالی نتیجه بهبود سازمانی بیان شده درقالب پولی و تحقق اقدامات مدیریتی موثر بر هزینه درسازمان میباشد.
اساس اجرای استانداردISO 10014 مبتنی براجرای یک چک لیست مصوب میباشد به طوریکه سازمانها میتوانند با پاسخگویی به چک لیست موردنظر، امتیاز مربوط به هراصل رااندازه گیری ودرنمودار رادار(RADAR)  مشخص نماید.

سیستم خاص تجیزات پزشکی، دندان پزشکی و آزمایشگاهی ISO 13485

مقدمه:

این استاندارد بوسیلۀ کمیتۀ فنی ۲۱۰ ISO/TC با عنوان «مدیریت کیفیت و وضعیت عمومی و ظاهری تجهیزات پزشکی» تهیه و تدوین شده است که اولین ویرایش آن در سال ۱۹۹۶ دومین ویرایش آن در سال ۲۰۰۳ بوده است.

ISO 13485

مجموعه ای از فرآیندها،روشها و مستندات در حوزه تجهیزات پزشکی دندان پزشکی و آزمایشگاهی که با بکارگیری آنها در قالب یک نظام هدفمند می توان با دریافت اطلاعات بازار،جامعه،سازمان و سایر اطلاعات مورد نیاز و تحلیل آنها،به کیفیت مورد نظر برای محصولات و خدمات و رضایت مشتریان و ذینفعان مربوطه دست یافت وآنرا مورد پایش و اندازه گیری و بهبود مستمر قرار داد.

هدف از پیاده سازی:

ایجاد هماهنگی در الزامات قوانین و مقررات مربوط به تجهیزات پزشکی،برای سیستمهای مدیریت کیفیت میباشد.

دامنه کاربرد:

این استاندارد بین المللی تعیین کننده الزامات یک سیستم مدیریت کیفیت برای سازمانی است که نیازمند اثبات توانایی خود در تامین یک تجهیز پزشکی و ارائه خدمات مربوطه منطبق بر نیازمندیهای مشتریان و قوانین مربوط به تجهیزات پزشکی و خدمات مربوط میباشد.

مزایای پیاده سازی:
  • حمایت و نگهداری زندگی
  • تعیین اهداف واحد برای سازمان
  • افزایش رضایت مندی پرسنل و مشتری
  • صرفه جویی در هزینه وزمان
  • بهبود مستمر
  • افزایش بهره وری
  • هدفمندی سیستم مدیریت کیفیت
  • ایجاد چارچوبی برای بهبود مستمر هر فرآیند پزشکی
  • ایجاد زنجیره موثر بین مشتری و سازمان و عرضه کننده
  • استفاده بهتر و بهنیه از تجهیز پزشکی

سیستم مدیریت کیفیت صنعت خودرو سازی ISO/TS 16949

مقدمه:

صنعت خودرو سازی یکی از بزرگترین و مهمترین صنایع تولیدی در سطح جهان است که علاوه بر انتظارات روز افزون مشتریان خود ، دارای استانداردها ی خاص بین المللی می باشد . لذا شرکتها ی معتبر سازنده خودرو در دنیا ، از سالها پیش به تدوین استانداردهای خاص مدیریت در این صنعت پرداخته اند  .از این دست میتوان به استانداردهای QS-9000 ،VDA6.1 و AVSQ94 اشاره نمود. ISO/TS 16949 به صورت مشترک به وسیله اعضای گروه عملیاتی بین المللی خودروسازی (IATF) با همکاری تنگاتنگ با سازمان بین المللی استانداردسازیISO تهیه شده است.

سیستم مدیریت کیفیت صنعت خودرو:

ترکیب الزامات اختصاصی چهار مورد از متدولوژی استانداردهای خودروسازی اروپا و امریکا

(QS-9000-VDA6-EAQF-AVSQ) و ارائه یک استاندارد واحد است. این استاندارد ISO/TS 16949 الزامات یک سیستم مدیریت کیفیت برای طراحی ، توسعه ، تولید ، نصب وخدمات در محصولات مربوط به خودرو را معین میکند.

هدف از پیاده سازی:

  • نزدیک کردن خواسته وانتظارات مرتبط با سیستم مدیریت کیفیت سازندگان قطعات خودرو وایجاد زبانی مشترک مابین آنها وخودرو سازان است.
  • ایجاد معیارها ی تخصصی همراه با الزامات مشتریان ، الزامات یک سیستم مدیریت را برای استفاده در کل زنجیره تامین قطعات و ملزومات خودرو سازی معین می نماید.
دامنه کاربرد:

عرضه کنندگان مستقیم و غیر مستقیم، کارخانه های خودرو سازی که هدفشان حفظ و یا بدست آوردن جایگاه در وضعیت رقابتی بازار با استفاده از تولید قطعات با کیفیت بالاتر است.

مزایای پیاده سازی:
  • افزایش کارایی و بهبود کیفیت
  • اطمینان از آنکه رضایت مشتری در فرآیند شکل گیری محصول کاملا تحقق پیدا می کند
  • بهبود استراتژی شرکت
  • رضایت کارکنان
  • رضایت مشتری و تولید کنندگان
  • فرآیند بهبود مستمر
  • توجه به پیشگیری از بروز خطا
  • استحکام در قابلیت اطمینان و امکان پذیری فرآیند
  • ارزش افزوده بیشتر در فعالیتها

سیستم مسئولیت اجتماعی ISO 26000:2010

مقدمه:

زمینه تدوین استاندارد بین المللی مسئولیت اجتماعی SR ازکنگره جهانی محیط زیست آغاز می شود که در سال ۱۹۹۲ در ریودوژانیرو برگزار شد، . در این کنگره ارتباط بین مسئولیت اجتماعی و پایداری سازمانها مطرح گردید،سپس این موضوع در کنگره جهانی توسعه پایدار که در سال ۲۰۰۲ در آفریقای جنوبی برگزار شد نیز مورد بحث قرارگرفت.

 در آوریل سال ۲۰۰۱شورای سازمان ISO از کمیته سیاستگذاری این سازمان برای مصرف کنندگان (COPOLCO) درخواست کرد تا درزمینه تدوین استاندارد بین المللی مسئولیت اجتماعی SR امکان سنجی نماید و از آن بعنوان ” مسئولیت اجتماعی یکپارچه ” نام برد .

 این کمیته در ماه می سال ۲۰۰۱ کار را آغاز کرد و در ژوئن ۲۰۰۲به این نتیجه رسید که سازمان ISO بهترین سازمان از دیدگاه مصرف کننده است که موقعیت هدایت و پیشبرد موضوع مسئولیت اجتماعی را دارد .سپس پیشنهاد تشکیل یک گروه کاری متشکل از گروههای ذینفع و ذیربط توسط copolco به شورای سازمان ISO ارسال شد با موضوع در دستورکار این سازمان قرارگیرد.

به همین منظور کنفرانس بین المللی مسئولیت اجتماعی توسط سازمان ISO و با میزبانی موسسه استاندارد سوئد(SAS) در تاریخ ۲۱-۲۲ ژوئن۲۰۰۴ در استکهلم برگزار شد. هدف از برگزاری این کنفرانس جلب حمایت کشورها برای مشارکت در تدوین استاندارد بین المللی مسئولیت اجتماعی بود . در این کنفرانس ۳۵۵ نفر از ۶۴ کشور حضور داشتند که نمایندگی گروههای ذینفع اصلی را به عهده داشتند و موضوعات مطرح شده دقیقا در جهت اهداف گروه مشاورین استراتژیک (SAG) بود.

مسئولیت اجتماعی ایزو ۲۶۰۰۰:

ایزو ۲۶۰۰۰ مسئولیت اجتماعی را به شرح زیر بیان می کند:

مسئولیت یک سازمان برای اثر بخشی تصمیمات و فعالیتهای خود بر جامعه و محیط،از طریق رفتار شفاف و اخلاقی که شامل موارد زیر می باشد:

مد نظر قرار دادن انتظارات و توقعات سهامداران،همخوانی و مطابقت با قانون اجرایی و هنجارهای رفتار بین المللی و تعمیم ان در سراسر سازمان و به کار بستن در تمامی روابط ان.

 هدف از پیاده سازی:

هدف مسئولیت اجتماعی،کمک به توسعه ی پایدار میباشد. ایزو ۲۶۰۰۰،راهکاری را در زمینه اصول اساسی مسئولیت اجتماعی،مسائل و موضوعات اصلی مرتبط با مسئولیت اجتماعی و روش های ادغام و تلفیق و تبدیل رفتار مسئولیت اجتماعی به راهکارها،سیستم ها،اقدامات و فرایندهای سازمانی فعلی،را ارائه می نماید. ایزو ۲۶۰۰۰برای کمک به سازمان ها در جهت پیاده سازی توسعه پایدار،طراحی شده است.

دامنه کاربرد:

ایزو ۲۶۰۰۰،با همه انواع سازمان ها در بخش های خصوصی،دولتی و غیر انتفاعی،اعم از بزرگ و کوچک و اعم از اینکه کشورهای پیشرفته یا در حال توسعه فعالیت میکنند،همخوانی داشته و متناسب با همه انها طراحی شده است

مزایای پیاده سازی ISO 26000
  • ترغیب به تصمیم گیری اگاهانه تر بر اساس شناخت بهتر از انتظارات و توقعات جامعه،فرصتهای مرتبط با مسئولیت اجتماعی(نظیر مدیریت بهتر خطرات و تهدید قانونی) و تهدیدها و خطرات مرتبط با عدم مسئولیت اجتماعی.
  • بهبود اقدامات مدیریت بحران(تهدید)سازمان.
  • افزایش شهرت سازمان و افزایش اعتماد عمومی
  • افزایش رقابت سازمان با رقبای خود که شامل دسترسی به وضعیت مالی و شریک ممتاز می باشد.
  • بهبود و ارتقای رابطه سازمان با سهامداران خود و ظرفیت ان برای ابتکار و نواوری،از طریق ارائه دیدگاهها و نگرشهای جدید و تماس با طیف متنوعی از سهامداران.
  • افزایش وفاداری،صداقت و روحیه ی کارمندان،ارتقای ایمنی و سلامت کارگران زن و مرد و تاثیر مثبت بر توانایی استخدام،ترغیب و ابقای کارمندان.
  • صرفه جویی حاصل از بهره وری و راندمان منبع،کاهش مصرف انرژی و آب،کاهش ضایعات،بازیافت محصولات فرعی با ارزش و در دسترس روز افزون به مواد خام.
  • افزایش اطمینان پذیری و عدالت در معاملات از طریق امور سیاسی مسئولانه،رقابت منصفانه،و فقدان(عدم)فساد و رشوه خواری.
  • جلوگیری یا کاهش تمارضات احتمالی با مشتریان در زمینه محصولات یا خدمات.
  • کمک به دوام بلند مدت سازمان از طریق افزایش تداوم منابع طبیعی و خدمات محیطی وکمک به تولید کالای عمومی و تحکیم جامعه و نهادهای شهری

سیستم مدیریت امنیت اطلاعات ISO 27001:2013

مقدمه:

با ارائه اولین استاندارد مدیریت امنیت اطلاعات در سال ۱۹۹۵، نگرش سیستماتیک به مقوله امنیت اطلاعات شکل گرفت. بر اساس این نگرش، تامین امنیت اطلاعات در یک مجموعه سازمانی، سریع و یکجا مقدور نمی باشد و لازم است این امر به صورت مداوم و در یک چرخه ایمن سازی شامل مراحل ۱-طراحی، ۲-پیاده سازی، ۳- ارزیابی و ۴- اصلاح انجام گیرد برای این منظور لازم است هر سازمان بر اساس یک متدلوژی مشخص، ضمن تهیه طرحها و برنامه های امنیتی مورد نیاز، تشکیلات لازم جهت ایجاد و تداوم امنیت اطلاعات خود را نیز ایجاد نماید.

استاندارد BS7799 (سیستم مدیریت امنیت اطلاعات) ، ISO/IEC 17799 (کنترل های مورد نیازISMS) و گزارش فنی ISO/IEC TR 13335 (تکنیک های مراحل ایمن سازی اطلاعات و ارتباطات)ونهایتا مجموعه تدوین شده در قالب سری استاندارد های ISO 27001 از برجسته ترین استاندارد ها و راهنما های فنی در زمینه مدیریت امنیت اطلاعات و ارتباطات محسوب می گردند. این استاندارد در اکتبر سال ۲۰۰۵ به وسیله سازمان بین المللی استاندارد سازی و کمیسیون الکتروتکنیک بین المللی تدوین شده است.

سیستم مدیریت امنیت اطلاعات:

امنیت اطلاعاتی حفظ محرمانگی،جامعیت،دقت و در دسترس بودن اطلاعات میباشد.

سیستم مدیریت امنیت اطلاعات ریسک های بحرانی اطلاعات سازمان را کاهش میدهد و این استاندارد برمحرمانه بودن ، یکپارچگی و در دسترس بودن اطلاعات سازمان تاکید دارد.

هدف از پیاده سازی:

تدوین استانداردهای پایه ای جهت کنترل های امنیتی مورد نیاز برای حفاظت از سیستم های اطلاعاتی و ارتباطی

دامنه کاربرد:

تمام سازمان هایی که اهمیت اطلاعات  و محرمانه نگه داشتن آنها را می دانند واطلاعات حساس و محرمانه آنها میبایست به هر طریقی محافظت شود.

مزایای پیاده سازی:

  • تعییین مراحل ایمن سازی و نحوه شکل گیری چرخه امنیت
  • تکنیک های مورد استفاده در هر مرحله ایمن سازی و جزئیات آن
  • خط مشی امنیتی و طرح ها و برنامه های تدوین شده و مورد نیاز سازمان در این زمینه
  • شناسایی، ارزیابی و تدوین راه کارهای برخورد با مخاطرات RISKS)) در سازمان
  • نیاز و نحوه ایجاد تشکیلات سیاست گذاری ، اجراوی و فنی در زمینه امنیت فضای تبادل اطلاعات (افتا)

سیستم مدیریت کیفیت ویژه صنایع نفت، پتروشیمی و گاز طبیعی ISO/TS 29001

مقدمه:

استاندارد ISO/TS 29001 توسط کمیته فنی ISO/TC 67،مواد، تجهیزات و سازه های دریایی برای صنایع نفت ، پتروشیمی و گاز طبیعی منتشر گردید که آخرین ویرایش آن در سال۲۰۱۰ بوده است.

با توجه به نیاز خاص این صنایع  در توانمند سازی  و تکرار پذیری فرآیند های موثر در مشخصه های عملکرد محصول وتعادل این فرآیندها باشرایط محیطی سازمان ،ISO/TS 29001  تاکیدی مضاعف بر اهم موضوعات  مطرح در این سازمان نموده است.

سیستم مدیریت کیفیت ویژه صنایع نفت،پتروشیمی و گاز طبیعی:

مجموعه ای از فرآیندها،روشها و مستندات که با بکارگیری آنها در قالب یک نظام هدفمند می توان با دریافت اطلاعات بازارجهانی،جامعه جهانی،سازمان و سایر اطلاعات مورد نیاز و تحلیل آنها،به کیفیت مورد نظر برای محصولات و خدمات و رضایت ذینفعان مربوطه دست یافت وآنرا مورد پایش و اندازه گیری و بهبود مستمر قرار داد.

هدف از پیاده سازی:

ایجاد سیستم مدیریت کیفیتی که با تأکید بر پیشگیری از عیوب و کاهش نوسانات و ضایعات در زنجیره تامین و ارائه دهندگان خدمت،زمینه را برای بهبود مستمر فراهم می آورد.

دامنه کاربرد:

این مشخصه فنی سیستم مدیریت کیفیت را برای سازمانهای تأمین محصولات و خدمات مرتبط با صنایع نفت،پتروشیمی و گاز طبیعی تعریف میکند.

مزایای پیاده سازی:

  • افزایش کارایی و بهبود کیفیت
  • بهبود استراتژی شرکت
  • رضایت کارکنان
  • فرآیند بهبود مستمر
  • توجه به پیشگیری از بروز خطا
  • استحکام در قابلیت اطمینان و امکان پذیری فرآیند
  • ارزش افزوده بیشتر در فعالیتها
  • اطمینان از آنکه رضایت ذینفعان در فرآیند شکل گیری محصول کاملا تحقق پیدا می کند

مدیریت ریسک (بحران) ISO 31000

مقدمه:

سازمان جهانی ا۰۹ و با شماره ISO 31000 منتشر کرد که در مورد هر نوع ریسکی با انواع پیامدهای مثبت یا منفی مورد استفاده قرار می گیرد.این استاندارد راهنمایی هایی را جهت انتخاب و بکارگیری تکینکهای سیستماتیک ارزیابی ریسک ارائه میکند.

مدیریت ریسک:

مدیریت ریسک فرآیند سیستماتیک در شناسایی،تجزیه وتحلیل و واکنش به ریسکهاست که به منظور بیشینه نمودن نتایج وقایع مثبت و کمینه کردن احتمال وقوع یا اثر پیامدهای ناگوار پیاده سازی میشود.

فرآیندهای شش گانه مدیریت ریسک:

  • برنامه ریزی مدیریت ریسک
  • شناسایی ریسک
  • تجزیه و تحلیل کیفی ریسک
  • تجزیه و تحلیل کمی ریسک
  • برنامه ریزی واکنش به ریسک
  • پیگیری و کنترل ریسک
هدف از پیاده سازی:
  • هماهنگ کردن فرآیندهای مدیریت ریسک در سازمانها
  • شناسایی ریسکهای منفی یا تهدیدها و ریسکهای مثبت یا فرصتها
دامنه کاربرد:

این استاندارد برای کلیه شرکتها،سازمانها و ارگانهای مختلف با هر اندازه وسعت کاربرد دارد.

مزایای پیاده سازی:

  • شناسایی ریسکها  اثرات مثبت و منفی آن بر سازمان
  • تعریف احتمال و شدت ریسک
  • کاهش احتمال وقوع ریسکهای منفی وافزایش احتمال وقوع ریکسهای مثبت
  • کاهش شدت تاثیر ریسکهای منفی و افزایش شدت تاثیر ریسکهای مثبت
  • طبقه بندی ریسکها
  • ایجاد استراتژیهای مربوط به اجتناب از ریسکهای منفی یا تهدیدها
  • ایجاد استراتژیهای مربوط به بهره برداری از ریسکهای مثبت یا فرصتها
  • پایش و کنترل ریسکها
  • سنجش فنی عملکرد در مقابل ریسکها
  • ارزیابی مجدد ریسکها
  • ایجاد استراتژی پاسخهای احتیاطی بهریسکها
  • ایجاد قالبهای گزارش دهی

سیستم مدیریت انرژی ISO 50001

Content for item 20

سیستم ارزش گذاری برند ISO 10668

یک نام تجاری قدرتمند می تواند یک شرکت را در بازار کسب و کارش متمایز سازد و به عملکرد مالی آن کمک شایانی کند. ولی اندازه گیری ارزش مالی قدرت یک برند، بعنوان یک دارایی نامحسوس بسیار دشوار می باشد.

امروزه برند بخشی از سرمایه و ثروت یک بنگاه اقتصادی به‌شمار می‌آید و کنترل آن جزء فعالیتهای استراتژیک سازمانی می‌باشد. ارزیابی راهکارهای اجرا شده در مقوله مدیریت برند و محاسبه بازگشت سرمایه‌گذاری در این حوزه بسیار حائز اهمیت می‌باشد. ارزش برند یک عامل کلیدی و تعیین کننده در ارزش سهام شرکت می باشد. ارزش برند در حقیقت ارزش افزوده ای است که یک محصول به واسطه برند ایجاد می کند.

برندها شامل نام ها، اصطلاحات، نشانه ها، نمادها، آرم ها و غیره هستند که محصولات، خدمات و اشخاص حقیقی و حقوقی را می شناسانند.

مقوله ارزش‌گذاری برند در دنیا تا سال ۲۰۱۰ به روشهای مختلفی انجام  می‌شد، با توجه به تتوع و بعضا تضاد یا عدم هم‌پوشانی این روشها، نتایج غیر قابل اتکاء و متفاوت بود. کمیته تخصصی ارزش‌گذاری برند در موسسه ISO با عضویت نمایندگان ۳ شرکت برتر فعال در این حوزه در سال ۲۰۱۰ شکل گرفت و خروجی آن در سپتامبر ۲۰۱۰ منجر به انتشار استاندارد بین‌المللی ISO 10668 :۲۰۱۰ -Brand Valuation (استاندارد ایزو ۱۰۶۶۸) گردید.

این استاندارد چارچوبی شامل اهداف، مبانی، رویکردها و روش های ارزش گذاری و منابع داده ها و مفروضات کیفیت را مشخص می نماید. همچنین روش هایی را برای گزارش دهی نتایج ارایه می دهد.

اهداف

ارزش گذاری برند بسته به موقعیت سازمان می تواند برای اهداف زیر استفاده شود:

  • تامین منابع مالی و جذب شریک تجاری
  • ارزش گذاری سهام و ورود به بازار بورس
  • اخذ وام و تسهیلات بانکی
  • برنامه ریزی استراتژیک و مدیریت برند
  • درج در گزارشات مالی و حسابداری
  • پرداخت خسارت، دیون و ورشکستگی
  • استفاده در دعاوی حقوقی و قضایی

مدیریت تعالی‌سازمانی EFQM

Content for item 20

HACCP

HACCP به معنای ” تجزیه و تحلیل خطر و نقطه کنترل بحرانی ” است و یک سیستم بهداشتی در مدیریت کیفیت در صنایع غذایی محسوب می گردد.

HACCP:

یک سیستم کنترلی و یکی از راهکارهای عملی در پیشبرد اهداف بهداشت مواد غذایی دانست که در طول زنجیره مواد غذایی (از تولید کننده اولیه تا مصرف کننده نهایی) دارای کاربرد بوده و با استفاده از آن نسبت به کیفیت بهداشتی فرآیندها ی غذایی اطمینان حاصل میگردد .

هدف از پیاده سازی:

از افت سطح کیفیت بهداشتی محصول به نحو برنامه ریزی شده و سیستماتیک جلوگیری بعمل می آید ، به نحوی که فرآورده های غذایی هیچگونه خطری برای مصرف کننده به همراه نداشته  باشد و همچنین  بر فرآیندها و مراحل تولید محصولات و شرایط بحرانی در ایمنی مواد غذایی تاکید دارد .

دامنه کاربرد:

HACCP کلیه خواسته های Good Manufacturing Practices)) GMPو

(Good Hygiene Practices ) GHPرا در برگرفته و  تمامی جنبه های بهداشت موادغذایی را تحت پوشش قرار می دهد.

مزایای پیاده سازی:
  • تأمین ایمنی مواد غذایی
  • سازگاری آن با سیستم مدیریت کیفیت
  • کمک به توسعه تجارت جهانی از طریق افزایش اعتماد به ایمنی مواد غذایی

GMP

مقدمه:

مبانی GMP با تمرکز بر سا ختارهای محیطی ونیز لوازم وتجهیزات مورد استفاده در فرآوری غذا، دارو ومواد افزودنی، راهکارهای عملی مناسبی را در ارتباط ویژه با نوع فرآوری و به منظور رسیدن به یک زیر ساخت مناسب ارائه میدهد.

GMP:

GMP مخفف ( Good Manufacturing Practices) و به معنای ” روشهای خوب ساخت” میباشد که از جمله استاندارد های پیش نیازی در برقراری سیستم های بهداشتی مدرن مانند HACCP و ISO 22000 محسوب میگردد.

هدف از پیاده سازی:

اصول GMP می تواند به عنوان ابزار پایش در ارزیابی سطح بهداشتی زیر ساخت های مرتبط با فرآوری محصول در سازمان های فعال در حیطه مواد غذایی ، دارویی مواد افزودنی به کار گرفته شود.

دامنه کاربرد:

سازمانهای درون زنجیره ای مواد غذایی، دامنه ای از تولیدکنندگان خوراک دام  و تولیدکنندگان اولیه تا تولیدکنندگان موادغذایی، حمل و نقل کنندگان، انبارداران مواد غذایی و پیمانکاران فرعی برای خرده فروشی و ارائه خدمات مواد غذایی همراه با سازمانهای وابسته نظیر تولیدکنندگان تجهیزات، مواد بسته بندی، مواد پاک کننده، افزودنی ها و مواد تشکیل دهنده را در بر میگیرد. ارائه دهندگان خدمات نیز مشمول این دامنه می گردند.

مزایای پیاده سازی:
  • ارتقا سطح بهداشتی سازمان
  • اعتماد سازی برای مشتریان
  • اطمینان از تولید محصول ایمن

CE

مقدمه:

علامت CE انطباق محصول با قوانین و مشخصات تعریف شده در اروپای متحد را نشان می دهد . محصولی که موفق به اخذ این آرم می شود ، می تواند در تمامی کشورهای اروپای متحد و اتحادیه تجارت آزاد اروپا ( بجز کشورهای سوییس و لیختن اشتاین ) بدون محدودیت برای فروش ، به بازار عرضه شود و با داشتن آرم CE مجوز ورود به بازارهای اروپایی را پیدا می نماید  CE بر گرفته از دو کلمه ‹‹ Community European ›› به مفهوم ‹‹ اروپای متحد»Conformity European  به مفهوم ‹‹ تطابق اروپایی ›› هم اشاره شده می باشد .

نشانCE:

CE نشان کیفیت نیست ، بلکه حکایت از ایمنی محصول دارد. این نشان بیانگر تطابق ایمنی محصول با الزامات اتحادیه اروپا می باشد.( Conformite Europeene)

هدف از پیاده سازی:

رعایت حداقل الزامات اساسی تعریف شده در زمینه محصولات صنعتی برای حفاظت از سلامتی و ایمنی مصرف کننده و نیز محیط زیست محیط می باشد . با داشتن آرم CE مجوز ورود به بازارهای اروپایی را پیدا می نماید. محصولاتی که گواهی  CE دریافت کنند شانس بیشتری برای بازاریابی و تصاحب بازارهای جهانی خواهند داشت.

دامنه کاربرد:

برای تمامتولید کنندگان که به تصاحب بازارهای جهانی می اندیشند.

مزایای پیاده سازی:
  • محصول مورد نظر می تواند به صورت قانونی در کشورهای عضو اتحادیه اروپاEU  و منطقه تجاری آزاد اروپا به فروش برسد و جابجا شود.
  • امکان صادرات به کشورهای دیگر
  • ایجاد اطمینان در مصرف کننده و بازار خرده فروشی
  • رعایت حقوق مصرف کننده
  • مزیت رقابتی و تبلیغاتی
  • نظر مثبت نهادهای قانونی
  • شرکت در مناقصات بزرگ دولتی از جمله نفت، گاز، پتروشیمی
  • گردش آزاد محصول در بازار تجارت اتحادیه اروپا و دیگر بازارها(EU)
  • ارتقا ایمنی محصولات
  • افزایش حجم صادرات و فروش بیشتر

نشان حلال

Content for item 20

IWA 1:2005 و IWA 2:2007

Content for item 20

 

تکنیک‌ها و سیستم‌های بهره‌وری


مدیریت منابع انسانی

مقصود از مدیریت منابع انسانی سیاست‌ها و اقدامات مورد نیاز برای اجرای بخشی از وظیفه مدیریت است که با جنبه‌هایی از فعالیت‌ کارکنان بستگی دارد، به ویژه برای کارمندیابی، آموزش دادن به کارکنان، ارزیابی عملکرد، دادن پاداش و ایجاد محیطی سالم و منصفانه برای کارکنان سازمان.

مدیریت امور کارکنان حوزه‌ای است که به اندازه کل حوزه مدیریت قدمت دارد اما به طور طبیعی دستخوش تغییر و تکامل شده است. نقطه عطف این تغییر و تکامل جایی است که به جای مدیریت کارکنان، مدیریت منابع انسانی مطرح می‌شود. مدیریت منابع انسانی علاوه بر دارا بودن مبانی و مفاهیم مدیریت کارکنان، رویکردهای کلی‌تر و جدید‌تری را در مدیریت نیروی انسانی در نظر می‌گیرد.

مدیریت منابع انسانی معطوف به سیاست‌ها، اقدامات و سیستم‌هایی است که رفتار، طرز فکر و عملکرد کارکنان را تحت تأثیر قرار می‌دهند (نو و دیگران ۲۰۰۰، ۴).
مدیریت منابع انسانی عبارتست از رویکردی استراتژیک به جذب، توسعه، مدیریت، ایجاد انگیزش و دست‌یابی به تعهد منابع کلیدی سازمان؛ یعنی افرادی که در آن یا برای آن کار می‌کنند (آرمسترانگ ۱۹۹۳، ۳۳-۳۴).
مدیریت منابع انسانی فرایندی شامل چهار وظیفه جذب، توسعه، ایجاد انگیزش و نگهداشت منابع انسانی است (دی سنزو و رابینز ۱۹۸۸، ۴).
مدیریت منابع انسانی یعنی مدیریت کارکنان سازمان (اسکارپلو و لدوینکا ۱۹۸۸، ۴).
مقصود از مدیریت منابع انسانی سیاست‌ها و اقدامات مورد نیاز برای اجرای بخشی از وظیفه مدیریت است که با جنبه‌هایی از فعالیت‌ کارکنان بستگی دارد، به ویژه برای کارمندیابی، آموزش دادن به کارکنان، ارزیابی عملکرد، دادن پاداش و ایجاد محیطی سالم و منصفانه برای کارکنان سازمان. برای مثال این سیاست‌ها و اقدامات دربرگیرنده موارد زیر می‌شود:

  • تجزیه و تحلیل شغل (تعیین ماهیت شغل هر یک از کارکنان)
  • برنامه‌ریزی منابع انسانی و کارمندیابی
  • گزینش داوطلبان واجد شرایط
  • توجیه و آموزش دادن به کارکنان تازه استخدام
  • مدیریت حقوق و دستمزد (چگونگی جبران خدمت کارکنان)
  • ایجاد انگیزه و مزایا
  • ارزیابی عملکرد
  • برقراری ارتباط با کارکنان (مصاحبه، مشاوره و اجرای مقررات انضباطی)
  • توسعه نیروی انسانی و آموزش
  • متعهد نمودن کارکنان به سازمان (دسلر ۱۳۸۱، ۲).

مدیریت منابع انسانی و مدیریت کارکنان

برای دهها سال، اجرای وظایف انتخاب، آموزش و جبران خدمت کارکنان وظایف اصلی حوزه‌ای به نام مدیریت کارکنان بود. این وظایف بدون توجه به اینکه چگونه به یکدیگر مرتبط هستند انجام می‌شدند. اما اکنون حوزه‌ای به نام مدیریت منابع انسانی مطرح شده است. مدیریت منابع انسانی آنطور که در حال حاضر درک می‌شود، به جای رد یا حذف، تعمیمی از نیازمندهای سنتی اداره اثربخش کارکنان است. در این حوزه درک مناسبی از رفتار بشری و مهارت استفاده از این درک و بینش نیاز است. هم‌چنین داشتن دانش و درک از وظایف مختلف کارکنان و آگاهی از شرایط محیطی ضروری است (شرمان، بوهلندر و چرودن ۱۹۸۸، ۴).

مدیریت منابع انسانی در دهه ۱۹۸۰ ظهور کرد و توسط طرفداران آن به عنوان فصل جدیدی در مدیریت نیروی انسانی تکامل یافت. اکنون این توافق وجود دارد که مدیریت منابع انسانی جایگزین مدیریت کارکنان نمی‌شود بلکه به فرایندهای مدیریت کارکنان از منظر متفاوتی می‌نگرد. هم‌چنین فلسفه‌های اصلی آن تا حد قابل ملاحظه‌ای متفاوت از مفاهیم سنتی مدیریت کارکنان است. با این همه برخی از رویکردهای خاص مدیریت کارکنان و روابط کارکنان می‌توانند تحت عنوان رویکردهای مدیریت منابع انسانی توصیف شوند زیرا در راستای فلسفه اساسی مدیریت منابع انسانی هستند (آرمسترانگ ۱۹۹۳، ۳۳).
مدیریت منابع انسانی رویکردی جامع به مدیریت استراتژیک منابع کلیدی سازمان یعنی منابع انسانی است. مدیریت منابع انسانی نه تنها رویکردی از روی سودآوری به مدیریت کارکنان است بلکه رویکردی ویژه به روابط کارکنان با تأکید بر تعهد و دو طرفه بودن ارتباط دارد.

فلسفه مدیریت منابع انسانی

  • منابع انسانی مهمترین دارایی یک سازمان است و مدیریت اثربخش آنها کلید موفقیت سازمان است.
  • اگر سیاست‌ها و رویه‌های مربوط به کارکنان سازمان با همدیگر تطابق و سهم قابل ملاحظه‌ای در دستیابی به اهداف سازمان و برنامه‌های استراتژیک داشته باشند دستیابی به موفقیت سازمانی محتمل‌تر است.
  • فرهنگ و ارزش‌های کلی، شرایط سازمانی و رفتار مدیریتی که از آن فرهنگ نشأت می‌گیرد تأثیر زیادی بر دستیابی به تعالی مطلوب می‌گذارد. چنین فرهنگی نیازمند مدیریت شدن است بدین معنی که باید تلاشی مستمر برای ایجاد پذیرش و انجام آنها صرف شود.
  • دستیابی به یکپارچگی نیازمند تلاش مستمر است. منظور از یکپارچگی این است که تمام اعضای سازمان با داشتن حسی از مقصود مشترک با یکدیگر کار کنند.

رویکردهای مدیریت منابع انسانی

دو رویکرد کلی در مدیریت منابع انسانی وجود دارد: رویکرد سخت و رویکرد نرم.

رویکرد سخت:
به کارکنان مانند دیگر منابع نگاه می‌شود که باید معادله ورودی- خروجی برقرار شود و به صورت کارآمد اداره شوند.

رویکرد نرم:
بیشتر به این حقیقت توجه می‌کند که نمی‌توان با کارکنان مانند دیگر منابع رفتار کرد زیرا برخلاف دیگر منابع، منابع انسانی فکر کرده و عکس‌العمل نشان می‌دهند. در این رویکرد بر استراتژی‌هایی برای دستیابی به تعهد از طریق آگاه ساختن کارکنان از مأموریت، ارزش‌ها، برنامه‌های سازمان و شرایط محیطی، مشارکت کارکنان در تصمیم‌گیری در مورد چگونگی انجام امور و گروه‌بندی کارکنان در تیم‌های کاری بدون نظارت رسمی تأکید بیشتری می‌شود.
در واقع رویکرد سخت بر فرایند مدیریت امور کارکنان تمرکز می‌کند در حالی که رویکرد نرم بر طرز تلقی کارکنان و چگونگی رفتار با آنان تأکید می‌کند. رویکرد سخت سیستم‌ها، رویه‌ها و دستور‌العمل‌ها و چگونگی انجام فرایندها را مورد بررسی قرار می‌دهد. رویکرد نرم عوامل انسانی و رفتاری را در نظر می‌گیرد.

اهداف مدیریت منابع انسانی

اهداف اساسی مدیریت منابع انسانی حصول نتایج مطلوب از تلاش‌های جمعی کارکنان سازمان است که می‌توان به صورت زیر آن را بیان نمود:

  • تأمین نیروی انسانی با حداقل هزینه
  • پرورش و توسعه استعدادها و مهارت‌های افراد
  • حفظ و نگهداری نیروهای لایق و ایجاد روابط مطلوب بین آنان
  • تأمین احتیاجات مادی و معنوی و جلب رضایت پرسنل بطوری که همسویی لازم بین اهداف شخصی آنها، و هدف‌های سازمان ایجاد گردد.

وظایف مدیریت منابع انسانی

همانطور که در تعاریف مدیریت منابع انسانی آمد وظایف کلی عبارتند از: جذب، توسعه ایجاد انگیزش و نگهداشت. اما این وظایف را می‌توان به حوزه‌های فعالیت زیر دسته‌بندی کرد:

۱-سازماندهی

  • طراحی سازمان
  • طراحی شغل
  • تجزیه و تحلیل شغل
  • طبقه‌بندی مشاغل

۲-جذب منابع انسانی

  • برنامه‌ریزی
  • کارمندیابی
  • انتخاب
  • استخدام

۳-توسعه و منابع انسانی

  • مدیریت عملکرد
  • آموزش

۴-مدیریت پاداش

  • حقوق و دستمزد
  • ارزشیابی مشاغل
  • پاداش
  • مزایا

۵-روابط کارکنان

  • روابط صنعتی
  • مشارکت
  • ارتباطات

۶-بهداشت، ایمنی و رفاه

  • بهداشت و ایمنی
  • رفاه

۷-امور اداری استخدام و کارکنان

  • چارچوب قانونی و مقررات دولتی
  • رویه‌ها و اقدامات استخدام
  • سیستم‌ اطلاعاتی منابع انسانی

البته مدل‌های متفاوت دیگری نیز برای دسته‌بندی وجود دارد (جزنی ۱۳۷۸، ۲۹-۳۶) اما همه آنها تقریباً همین اجزاء را شامل می‌شوند.

عوامل مؤثر بر مدیریت منابع انسانی

عوامل بیرونی

  • قوانین و مقررات
  • بازار نیروی کار
  • فرهنگ جامعه
  • سهامداران
  • رقابت
  • مشتریان
  • فناوری

عوامل درونی

  • اهداف اساسی یا رسالت سازمان
  • خط‌مشی‌ها
  • جو و فرهنگ سازمانی

ویژگی فعالیت‌های مدیریت منابع انسانی

مدیریت منابع انسانی شامل انجام فعالیت‌هایی است که دارای مبانی، مفاهیم، فرایندها و ابزارهای متفاوتی هستند تا حدی که در سازمان‌های بزرگ برای برخی از آنها واحدهای مستقلی تشکیل می‌دهند. با وجود تفاوت ماهیتی بین این فعالیت‌ها، بیشتر آنها دارای ارتباط از جهت عملیات و اطلاعات هستند. نوزده فعالیت مشخص از مدیریت منابع انسانی عبارتند از:

  • تجزیه و تحلیل مشاغل
  • طراحی شغل
  • طبقه‌بندی مشاغل
  • ارزشیابی مشاغل
  • برنامه‌ریزی نیروی انسانی
  • کارمندیابی
  • انتخاب
  • انتصاب
  • اجتماعی کردن
  • آموزش کارکنان
  • ارزیابی عملکرد
  • بهداشت و ایمنی
  • بیمه و بازنشستگی
  • رفاه
  • انگیزش، مشارکت و روابط کارکنان
  • حقوق و دستمزد
  • پاداش
  • جابجایی
  • انضباط

مدیریت منابع انسانی در قالب یک سیستم

هیچ یک از منابع مطالعه شده در این زمینه، مجموعه فعالیت‌های مدیریت منابع انسانی را در قالب سیستمی از فرایندهای مرتبط و به هم پیوسته ترسیم و تشریح نکرده‌اند. یکی از دلایل این واقعیت این است که فعالیت‌های مدیریت منابع انسانی به قدری متفاوت، متنوع و دارای مبانی مختلف هستند که تجمع تمام آنها در قالب یک سیستم امکان‌ناپذیر است.

همانند تقسیم‌بندی رویکردهای سخت و نرم به مدیریت منابع انسانی، فعالیت‌های آن را هم می‌توان در دو دسته سخت و نرم گنجاند. به عنوان مثال مبحث انگیزش کارکنان یک فعالیت کاملاً نرم است در حالی که فعالیت حقوق و دستمزد یک فعالیت کاملاً سخت است. البته این دسته‌بندی فرضی است چرا که میزان سختی یا نرمی دارای طیفی خواهد بود. به هر حال، علیرغم نبود چنین تصویر سیستماتیک از فعالیت‌های سخت مدیریت منابع انسانی، می‌توان سیستمی برای آن طراحی کرد که شامل فعالیت‌های رویه‌پذیر باشد.

سیستم اطلاعات منابع انسانی

تعاریف مختلفی از سیستم اطلاعات منابع انسانی وجود دارد. در بیون(۱۹۹۷) تعاریف زیر آمده است:

  • یک سیستم رایانه‌ای فقط برای جمع‌آوری، ذخیره، نگهداری، بازیابی داده‌های مورد نیاز یک سازمان از کارکنانش.
  • علاوه بر استفاده فوق برای کمک به برنامه‌ریزی، امور اداری، تصمیم‌گیری و کنترل فعالیت‌های مدیریت منابع انسانی طراحی می‌شود.
  • یک سیستم اطلاعات منابع انسانی باید رویکردی یکپارچه برای جمع‌آوری، ذخیره، تحلیل و کنترل جریان اطلاعات منابع انسانی در داخل یک سازمان تعریف شود.

شرمان، بوهلندر و اسنل (۱۹۹۸، ۸) سیستم اطلاعات منابع انسانی را سیستمی تعریف می‌کنند که اطلاعات جاری و دقیق برای مقاصد کنترل و تصمیم‌گیری فراهم کند. به گفته آنها طبق یک پیمایشی که اخیراً انجام شده است بیشتر فناوری اطلاعات استفاده شده، برای نگهداری اطلاعات کارکنان، نظارت بر عملیات حقوق و دستمزد، نگاهداری اطلاعات مربوط به غیبت‌ها و مرخصی‌ها و انجام امور اداری و استخدام و برنامه‌های آموزشی بوده است.
اسکارپلو و لدوینکا (۱۹۸۸، ۷۱۴) سیستم اطلاعات منابع انسانی را بخشی از سیستم اطلاعاتی سازمان می‌دانند که اطلاعات لازم را برای تصمیم‌گیری در امور منابع انسانی ارائه می‌دهد.
تفاوت در سطح استفاده از سیستم اطلاعات منابع انسانی در تعاریف فوق، اشاره به این مطلب دارد که می‌توان سیستم اطلاعات منابع انسانی را در قالب یکی از سیستم‌های اطلاعاتی مانند سیستم پردازش عملیات، سیستم اطلاعات مدیریت، سیستم پشتیبان تصمیم‌گیری یا دیگر انواع سیستم‌های اطلاعات سازمانی طراحی کرد.

نظام پیشنهادات

نظام پیشنهادات ، تکنیکی است که می‌توان از فکر و اندیشه های کارکنان برای مسئله یابی، چاره‌جویی و حل مسائل و مشکلات سازمانی بهره جست. بر اساس نظام پیشنهادات کلیه کارکنان از عالیترین رده سازمانی تا پایین ترین سطح آن می‌توانند پیشنهادات، ایده‌ها ، ابتکارات و نظرات خود را برای رفع نارسایی‌های موجود در روند کاری و یا بهبود روشهای انجام کار و یا افزایش کیفیت تولید ارائه دهند. البته نظام پیشنهادات فقط انتقاد نیست بلکه در آن راه چاره نیز ارائه می‌گردد.

پیشنهادها از لحاظ نوع آنها به دو گروه تقسیم می‌شوند:

الف) پیشنهادهای غیرقابل بررسی

  • پیشنهادهایی که جزء وظایف فرد محسوب می‌شود.
  • پیشنهادهای تکراری
  • پیشنهادهایی که تنها مشکل را مطرح می‌سازد اما راهکار لازم را ارائه نمی‌کنند.
  • پیشنهادهای ایده‌آل و دور از دسترس
  • پیشنهادهایی که خارج از خط‌مشی و سیاست سازمان می‌باشند.

ب) پیشنهادهای قابل بررسی

 این پیشنهاها بر اساس منافعی که برای سازمان ایجاد می‌کنند به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند:

١) پیشنهادهای کیفی: پیشنهادهایی است که نتیجه آن قابل محاسبه ریاضی نمی‌باشد. از قبیل پیشنهادهای مربوط به طرح‌های ایمنی، خدماتی، اصلاح کار نظام و …

٢) پیشنهادهای کمی: پیشنهادهایی است که نتیجه آنها (صرفه‌جوئی حاصله از اجرای طرح‌ها) قابل محاسبه می‌باشد. از قبیل پیشنهادهای مربوط به کاهش ضایعات، استفاده بهینه از مواد اولیه و …در تقسیم‌بندی دیگر، پیشنهادهای ارائه شده از طرف کارکنان را به صورت فردی یا گروهی تقسیم می‌کنند. در یک دسته‌بندی دیگر پیشنهادها را به دو گروه کلی پیشنهادهای محرمانه و غیرمحرمانه تقسیم می‌کنند. در پیشنهادهای غیرمحرمانه پیشنهاددهنده، مشخصات خود را بیان می‌کند و در پیشنهادهای محرمانه مایل به افشای نام خود نیست.

اهداف نظام پیشنهادها

هدف از طراحی نظام پیشنهادها به طور کلی زمینه سازی برای تحقق دموکراسی در محیط های کاری ، ارتقای بهره وری دستگاه، بهبود سازی، و تامین رضایت کارکنان است. چنانچه بخواهیم تصویری روشنتر از نیات وماموریتهای  نظام پیشنهادها ارائه نماییم موارد ذیل قابل ذکر می باشد

  1.  فراهم نمودن شرایط و امکانات لازم بمنظور جذب و نگهداری نیروهای متخصص وکارآمد
  2.   ارتقاء آگاهی مدیران میانی و ارشد درخصوص کار وگرایش های کارکنان
  3.   شناسایی قابلیت های ویژه و توانائی کارکنان و ارائه بازخوردهای لازم درخصوص کار و گرایش های آنان
  4.    توسعه توانائی های فردی و ایجاد خلاقیت درکارکنان ازطریق ارج نهادن به پیشنهادهای منطقی آنان
  5.   ارتقاء کمی وکیفی فعالیتهای کارکنان، کاهش هزینه ها، بهبود روندهای عملیاتی وسیستمها ونظایرآن
  6.   ارتقاء سطح کارایی کارکنان و همسوسازی اهداف فرد و ارگان از طریق فراهم نمودن منافع مشترک مادی، معنوی و تقویت روحیه مشارکت ، همکاری وکارگروهی
  7.   افزایش نقش، احساس هویت، رضایت، وفاداری، همبستگی و تعلق در کارکنان و احساس مسئولیت درحل مسائل
  8.   تقویت حس مسئولیت و ایجاد انگیزه در بکارگیری نیروی ابداع و ابتکار کارکنان
  9.   عنایت به کرامت انسانی و ایجاد زمینه های لازم برای توسعه، تفکر و تعقل آنان بمنظور ایجاد بستر مناسب جهت مشارکت کلیه کارکنان بعنوان منابع مدیریت

نظام آراستگی محیط کار ۵s

طیف گسترده ای از مشکلات کنونی سازمان به لحاظ بصری ناشی از الگوهای رایج معماری داخلی نشأت گرفته است. مسایلی که هم در حوزه خرد و هم در مقیاس کلان نمود یافته اند و بخش عمده ای از دغدغه های مدیریت را بخود اختصاص داده است.
هم اکنون کارشناسان و مشتریان همگی بر این موضوع که سیمای بصری نیازمند بهسازی است، اتفاق نظر دارند؛ اما مساله اصلی چگونگی برخورد با این موضوع و ابزارها و روش های مورد نیاز و کارآمد است.
روش و بینشی که با درک واقعیت های موجود و شناخت مکانیزم های مشخص، اقداماتی مؤثر را در زمینه ارتقای کیفیت های فضایی – کالبدی سازمان شود و زمینه ارتباط تأثیرگذار و دو سویه مشتریان (به عنوان سرمایه های اصلی هر سازمان) و خود سازمان را فراهم آورد.
به نظر می رسد در شرایط حاضر، اگر بتوان درک صحیحی از وضع موجود و نقاط ضعف و قوت و فرصت ها و تهدید های آن به عمل آورد، می توان چشم اندازی را به سوی تهیه و تدوین الگوها و ضوابط انعطاف پذیر، در عین حال کارآمد و تأثیرگذار در زمینه بهسازی سیمای بانک خلق کرد. براین مبنا به به معرفی سیستمی که به لحاظ ساختاری و عملیاتی امکان پاسخگوئی به سئوالاتی را در این زمینه خواهد داشت می پردازیم.

۵S حروف اول پنج کلمه عبارات Seiri ( سازماندهی ), Seiton ( نظم و ترتیب ), Shitsuke (انضباط), Seiso (پاکیزه سازی) و Seiketsu  (استانداردسازی) می باشد. ۵S سیستمی است که در ژاپن بصورت نهادینه مورد استفاده قرار گرفته و نتایج بسیار خوبی را برای واحدهای خدماتی و صنعتی به ارمغان آورده است. درحقیقت ۵S سیستمی است برای بهسازی و آراستگی در محیط کار. درتعریف آن باید گفت که : ۵S فنی است که به منظور برقراری و حفظ فضای کیفی در یک سازمان به کار گرفته می شود.

بطور کلی هدف نهایی۵S پیشگیری از اتلاف است. علیرغم اینکه سیستم ۵S به ظاهر خیلی ساده و قابل فهم است و انجام اصول آن نیز خیلی ساده به نظر می آید ولی عموماً سازمانها و واحدها برای پیاده کردن آن در عمل با مشکلات فراوان روبرو هستند. دلیل این امر در ظاهر ساده و پیچیدگی های اجرایی آن نهفته است. معادل فارسی و انگلیسی ۵S در جدول زیر نشان داده شده است:

اهداف اجرای ۵S:

۵S برای حصول به اهدافی است که در آن آراستگی نظام اداری در وضعیت بهینه قرار دارد. از اینرو اهداف ۵S را در دو بعد اصلی و جانبی بررسی می نمائیم:

هدف اصلی ۵S :  بمنظور بهسازی فرایندهای سازمان و حذف اتلاف می باشد.

هدف جانبی  ۵S: اهداف جانبی از اجرای طرح میتواند شامل مواردی از قبیل : برقراری ایمنی – رسیدن به کارایی – ارتقاء کیفیت – حذف ضایعات – کاهش خرابی تجهیزات – افزایش بهره وری – ارتقاء روحیه کارکنان و جلب نظر مشتری درنظر گرفت.

مزایای استفاده از ۵S:
اجرای این طرح در هر سازمان مزایایی را دربرخواهد داشت از جمله اینکه موجب ایجاد یک نظم فراگیر خواهد شد، زمینه سازی برقراری انظباط سازمانی گشته در بعد زیباسازی محیط کار مؤثر بوده و در بهداشتی شدن محیط کار و رفع آلودگیهای آن فعال است. ایمن شدن محیط کار و کاهش حوادث و بیماری های کاری ، آسان شدن و کم زحمت شدن انجام کار و دسترسی آسان تر و راحت تر به اسناد، لوازم مورد نیاز و استقرار بهینه آنها از دیگر مزایای ۵S است.
در بعد عملیاتی نیز موجب کاهش اشتباهات و دوباره کاریها شده و افزایش روحیه کارکنان را دربرخواهد داشت. بهبود روابط کارکنان، کاهش خستگی و آزردگی روانی ناشی از کار، فراهم شدن شرایط لذت بردن از کار، تثبیت و بهبود کیفیت، افزایش راندمان و کارائی، کاهش هزینه، کاهش زمان انجام کارها، کاهش وابستگی امور به اشخاص و امکان ایجاد گردش شغلی در سازمان، جلوگیری  از استفاده اشتباه و نابجا از فرم ها ، مواد ، نهادینه شدن فرهنگ بهره وری ، تشخص بخشی به کارکنان ، جلب نظر مشتریان افزایش تعلق سازمانی ، زمینه سازی فرهنگ خود انضباطی ، افزایش جذابیت محیط کار می گردد.

۱) سازماندهی ( Seiri )
سازماندهی در عام ترین مفهوم آن عبارت است از نظم دادن به کلیه اجزای یک سازمان جهت نیل به اهداف. از دیدگاه ۵S سازماندهی به معنای تشخیص ضرور از غیر ضرور , اتخاذ تصمیمات قاطع و اعمال مدیریت اولویتها برای رهایی از غیر ضروریهاست. نمونه هایی از اجرای S1 را می توان بصورت زیر فهرست نمود:

• دور ریختن اشیایی که به آنها نیاز ندارید ( جمع آوری و بایگانی مناسب روزنامه ها و صورتجلسات).
• رفع عیوب و خرابیها ( تعمیر ملزومات اداری , تجهیزات فنی و خودروهای مورد استفاده).
• مبارزه با علل آلودگیها ( استفاده از دستگاههای تهویه مطبوع , ممنوع کردن کشیدن سیگار در محل کار , حمل و نقل مناسب غذا , استفاده بهداشتی از ذخیره آب).
• تمیز کردن محل کار ( شستشوی مرتب با مواد تمیزکننده کننده , نظافت در سالن ها ).
• حذف آلودگیهای گرد و غبار ( استفاده از تهویه مطلوب در سالن ها , استفاده از فیلترهای صافی هوا در مکانهای بدون هواکش ).
• سازماندهی انبارها ( استفاده از سیستمهای نوین انبارداری).

درحقیقت منظور از S1 جدا کردن اقلام، اوراق و اطلاعات لازم و کاربردی از غیر آن و دور نمودن غیر لازم ها و غیر کاربردی ها از محیط کار و همچنین تعمیر، تعویض یا تصحیح معایب و نواقص می باشد.

هدف از اجرای S1:
۱٫ تعیین معیارهایی برای حذف غیر ضروری ها
۲٫ به کارگیری مدیریت اولویت ها و تعیین اولویت ها
۳٫ حذف علل آلودگی
۴٫ استفاده بهینه از فضای محیط کار
۵٫ استفاده بهینه از تجهیزات
۶٫ ریشه یابی علل معایب

۲) نظم و ترتیب ( Seiton )
نظم و ترتیب به معنی قرار دادن اشیاء در مکانهای مناسب و مرتب به نحوی که بتوان از آنها به بهترین وجه استفاده کرد. نظم و ترتیب راهی است برای یافتن و بکار بردن اشیا و وسائل مورد نیاز, بدون انجام جستجوهای بیهوده. هنگامی که هر چیز با توجه به کارکرد و در نظر گرفتن کیفیت و ایمنی کار , در جای مناسب و مشخص قرار داشته باشد , محل کار همواره منظم و مرتب خواهد بود. بدین منظور باید همه وسایل مورد نیاز را دقیقاً شناسایی کرده و کارکرد هر یک از آنها را نیز مشخص نماییم. نمونه هایی از اجرای این S را میتوان بصورت زیر فهرست نمود:
• اشیایی را که غالباً استفاده می کنیم , در محل کار قرارداده یا با خود حمل کنیم. (نصب ابزار آلات بر روی بوردهای مخصوص در مکانهای صنعتی , تجهیز میزهای افراد به ملزومات اداری)
• اشیایی را که به ندرت استفاده می کنیم , در جایی دور از دسترس قرار دهیم. (استفاده از سیستم بایگانی مناسب به طوری که سوابق کاری سالهای گذشته در جاهای دورتری قرار گیرد)
• اشیایی را که استفاده نمی کنیم دور بریزیم( دور ریختن برگهای زائد).
• استقرار هر چیز در جای مشخص و مخصوص به خود ( استفاده از فایلها و قرار دادن ملزومات اداری در جای خود , استقرار ابزار و تجهیزات در جای مناسب در تعمیرگاهها پس از استفاده ).
• آوردن و بازگرداندن هر چیز در حداقل زمان ( یافتن سوابق از بایگانی ).
• نظم و ترتیب در تابلوی اعلانات ( نصب پلاکاردها و اعلامیه ها در جاهای مناسب).
• طراحی اعلانات به نحوی که خواندن آنها آسان باشد ( استقرار مناسب مانند در معرض دید بودن , طراحی زیبا و خوانا بودن).
• استقرار کارکردی مدارک, اسناد در قفسه ها و نظم بخشی به سیستم های نگهداری آنان.

درحقیقت کلیه اموری که به مرتب کردن اقلام، اوراق و اطلاعات و تعیین جای مناسب برای آنان، به نحوی که با سرعت و سهولت قابل دسترس باشند، می باشد. اطلاق می گردد بطوریکه استقرار منظم ماشینها و اشیاء برای دستیابی سریع به آنها میسر باشد.


هدف از اجرای S2

۱٫ نظم و ترتیب در محل کار
۲٫ استقرار و جایدهی مناسب
۳٫  ارتقاء بهره وری از طریق حذف زمان تلف شده برای جستجوی اشیاء
۴٫  سرعت دسترسی به اشیاء و اسناد
۵٫  کاهش ضایعات ناشی از نابسامانی و درهم ریختگی
۶٫  جلوگیری از ضایع و فاسد شدن مواد فاسد شدنی
۷٫  کاهش اشتباهات و دوباره کاریها

۳) پاکیزه سازی ( Seiso )
در دیدگاه ۵S پاکیزه سازی عبارت از دور ریختن زوائد و پاکیزه کردن اشیاء از آلودگیها و مواد خارجی است. به عبارت دیگر پاکیزه سازی نوعی بازرسی است بازبینی و پاکیزگی محیط کار برای حذف آلودگی مورد تاکید در این بخش از نظام ۵S قرار دارد. برخی از لوازم , تجهیزات و مکانها , لزوماً باید بسیار پاکیزه و عاری از هر نوع آلودگی نگهداری شوند , بنابراین لازم است که آنها را دقیقاً شناسایی نموده و این باور را باید پذیرفت که پاکیزه سازی تنها تمیز کردن محل کار و لوازم موجود در آن نیست , بلکه پاکیزه سازی امکان انجام بازرسی و بازبینی را نیز بایستی فراهم آورد. نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست نمود:
• آسان سازی و پاکیزه سازی و بازبینی ( بازرسی و بازدید مدیران از مجموعه تحت پوشش خود ).
• مسئولیت های تمامی افراد برای پاکیزگی محل کار ( حفظ نظافت و پاکیزگی محیط کار هر یک از پرسنل ).
• انجام بازبینی و پاکیزه سازی مستمر جهت رفع مشکلات جزئی
• پاکیزه کردن محلهایی که از چشم افراد به دور است ( زیر میزها , گوشه های اتاق , زیر ملزومات اداری و تجهیزات فنی ).

هدف از اجرای S3:
۱٫ دستیابی به میزان مطلوبی از پاکیزگی و حذف کامل آلودگی ها
۲٫  شناسایی مشکلات جزئی از طریق بازبینی
۳٫  درک پاکیزه سازی به عنوان نوعی بازبینی
۴٫  کاهش خستگی و آزردگی  روانی ناشی از کار

۴) استانداردسازی (Seiketsu)

استاندارد سازی یعنی کنترل و اصلاح دائمی , سازماندهی , نظم , ترتیب و پاکیزگی. تاکید اصلی در استانداردسازی متوجه مدیریت است که با استفاده از چک لیستهای مناسب و استاندارد کردن مقررات با استفاده از نوآوری و خلاقیت , محیط کار را به نحوی استاندارد و کنترل نماید که همواره همه عوامل با سرعت و دقت لازم مورد استفاده قرار گیرند. نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست نمود:
• استفاده از علائم و نشانه ها ( در فضاهای کاری , انبار و دفاتر اداری).
• علامتگذاری محدوده های مورد توجه و یا مراقبت خاص ( در بایگانی، خزانه و … ).
• علائم نشان دهنده جهت و راهنما ( جهت راهنمایی افراد در راهروها و استفاده از تابلوی راهنمای واحدهای طبقات در معابر ورودی ساختمانها).
• برچسبهای نشان دهنده خدمات یا کالاهای اصلی ( استفاده از برچسبهای ویژه از قبیل هولوگرام , بارکد و ).
• رنگهای هشدار دهنده برای موارد خاص.
• علایم مربوط به تجهیزات خاموش کننده (علائم مربوط به زنگ خطر، وسایل ایمنی و راهنمای از سیستم اطفای حریق).
• تمهیدات پیشگیری از خطا و اشتباه ( آموزش پرسنل در این خصوص , تدوین دستورالعملهای کاری برای استفاده از تجهیزات ویژه).
• استقرار اشیاء  و تجهیزات به نحوی که بتوان از آنها سریعاً استفاده نمود و آنها را کنترل کرد.

تداوم و اجرای ( S4 ) از طریق استانداردسازی و حفظ وضع مطلوب ناشی از اجرای تفکیک ، ترتیب و تمیزی و رعایت نکات ایمنی در کار امکان پذیر می باشد.

هدف از اجرای S4:
۱٫  جلوگیری از اعمال سلیقه و چند باره کاری
۲٫ مدیریت دیداری خلاق بمنظور آشکار شدن ناهمگونیها و موارد غیر عادی
۳٫ ایمن شدن محیط کار و کاهش حوادث و بیماریهای کاری
۴٫ تکرار کارهای درست ، برای درست انجام دادن کارها
۵٫ کاهش زمان انجام کارها
۶٫ کاهش وابستگی امور به اشخاص و امکان ایجاد گردش شغلی در سازمان
۷٫ افزایش جذابیت محیط کار

۵) انضباط ( Shitsuke )
انضباط یعنی آموزش عادات و توانایی هایی جهت انجام یک وظیفه خاص. نکته اصلی در اینجا ، جایگزین کردن عادات درست به جای عادات نادرست است. این کار را باید از طریق آموزش شیوه های درست انجام کار به افراد و تمرین دادن آنان در این زمینه شروع کرد. همچنین این تمرینها از طریق وضع مقررات و پیروی جدی از آنها انجام می پذیرد. به عبارت دیگر انضباط فرآیند تکرار و تمرین انجام یک کار است. مثلاً کاملاً ضروری است که رعایت مقررات ایمنی برای افراد به صورت یک عادت درست درآید.

نمونه هایی از اجرای این S را می توان بصورت زیر فهرست نمود:
• تمرین نظم و ترتیب ( آموزش , نظارت مستمر , ارزیابی و پاداش به پرسنل جهت نظم و انضباط).
• تمرین وقت شناسی ( آموزش , استفاده بهینه از زمان , بخصوص در بخش تعمیرات در سالنها و برقراری جلسات).
• تمرین اقدامات ضروری ( استفاده از تجهیزات ایمنی).
• توجه به زیباییها و رعایت ظواهر ( استفاده از لباس مناسب در محل کار).
• نگرش مدیریت به فضاهای عمومی ( ایجاد فضاهای سبز و یا امکانات رفاهی در محل کار)

تداوم و استمرار ۵s از طریق کسب حمایت های لازم از مدیریت ارشد سازمان، تبیین اهداف و مزایای پیاده سازی ۵S، جلب همکاری و مشارکت همگانی ، تشویق و ایجاد انگیزه برای تداوم اجرای ۵S و تدوین برنامه و استاندارد مدون و لازم الاجرایی برای ۵S  امکان پذیر خواهد بود.

اهداف اجرای S5 :
مشارکت کامل در ایجاد عادات صحیح و پیروی از مقررات
عادت به برقراری ارتباط به نحوه صحیح و کنترل نتایج آن
زمینه های فرهنگ خود انضباطی
نهادینه شدن فرهنگ بهره وری
تشخص بخشی ( شخصیت دادن ) به کارکنان
جلب نظر مشتریان
افزایش تعلق سازمانی

نتیجه اینکه با بکارگیری سیستم ۵s سازمان قادر خواهد بود با استفاده بهینه از منابع، لوازم و تجهیزات خود به نحو چشمگیری بر کارائی خود بیفزاید بطوریکه با سازماندهی مناسب لوازم، امکانات و تجهیزات نسبت به تفکیک و تشخیص موارد ضروری و غیر ضروری اقدام نماید، با بکارگیری نظم و ترتیب دسترسی به وسائل اداری و امکانات مورد نیاز را تسهیل نماید،  با پاکیزه سازی محیطی شاداب و با نشاط و مطلوب را برای کارکنان و مشتریان فراهم آورد. همچنین با بکارگیری خلاقیت و نوآوری در استانداردسازی محیط مؤثر خواهد بود و رویه ها و نشانه های سازمان را  کاراتر نماید و با انضباط عادت درست را در جهت ترویج فرهنگ سازمانی گسترش دهد.

دراین راستا و بمنظور تهیه یک استاندارد جامع با مولفه های دیداری ، فیزیکی ، لوازم و تجهیزات اداری و پوشش کارکنان ، بانک توسعه صادرات ایران با توجه به اهداف و استراتژی هدفمند خود در مهندسی مجدد کلیه فرآیندهای اداری و تشکیلاتی اقدام به ایجاد صورتی جامع و از لحاظ ساختار دیداری یکپارچه و هماهنگ در کلیه ارکان بانک نماید.  این موضوع در قالب “طرح هویت دیداری” که شامل تمام مؤلفه های بصری بانک میگردد در حال انجام است.

منبع: ماهنامه تحلیلگران عصر اطلاعات

تکنیک های حل مسئله Problem Solving

Content for item 4


نگهداری و تعمیرات مبتنی بر وضعیت PDM/CBM

Content for item 5


مهندسی همزمان

Content for item 6


تولید ناب- تولید چابک

Content for item 7


بهبود مستمر فرآیند CIP

Content for item 8


خطا ناپذیر سازی Poka Yoke

Content for item 9


بهینه کاوی Benchmarking

Content for item 10


تکنیک حل مسئله به روش TRIZ

Content for item 11


نگهداری و تعمیرات بهره ور TPM

Content for item 12


تولید به موقعJIT

Content for item 13


ممیزی ( آدیت ) فرایند

Content for item 14


برنامه ریزی وکنترل تولید

Content for item 15


انبارداری و کنترل موجودی

Content for item 16


مدیریت زمان

Content for item 17


مهندسی ارزش

Content for item 18


برنامه ریزی احتیاجات مواد (MRP)

Content for item 19


ارزیابی عملکرد کارکنان و سازمان

Content for item 20

مدیریت ارتباط با مشتری

Content for item 2


تجزیه و تحلیل مشاغل

Content for item 3


مدیریت تولید و عملیات

Content for item 4


خطا ناپذیر سازی فرآیندها با تکنیک (POKA YOKE)

Content for item 5


مدیریت زنجیره تامین

Content for item 6


برند و مدیریت آن

Content for item 7


دانلود-کاتولوگ-تسکو

جهت مشاوره در حوزه سیستم مدیریت و بهره‌وری با ما تماس حاصل فرمایید.

آدرس: تبریز، خیابان شریعتی جنوبی، ابتدای بارون آواک، ساختمان آواک، طبقه ۴

شماره تماس همراه: ۰۹۱۴۷۶۴۳۳۰۴ (مهندس سعید رضایی)

تلفن:   ۳۵۵۳۲۹۱۶-۰۴۱ (شرکت تسکو)

ایمیل جهت ارسال فایل‌: Manager@tassco.org